Een voorstel

22-08-2007

We zeggen dat het ‘een feest voor het oog’ is, als we iets heel moois zien. We zeggen ook dat ‘het pijn doet aan je ogen’ bij iets heel lelijks. 80% van alle nieuwbouw vind ik niet om aan te zien. Ik heb me altijd afgevraagd wat de gevolgen zijn als mensen permanent blootgesteld worden aan lelijkheid. Je weet het niet. Je beseft het niet. Volgens mij drukt het op je, doet het iets met de geest.

Ik heb in mijn bestaan in aardig wat huizen gewoond. Daarbij heb ik geluk gehad want de meeste hadden een vrij uitzicht. Wolken zijn altijd mooi, wolkenloze luchten ook. Zat ik daar met mijn ouders in een 70’er jaren blokkendoos van acht verdiepingen, op drie hoog. Vond ik heel moeilijk om mij te verplaatsen in zaken of mensen die wat verder van me af stonden. Trok er elke middag op uit om te gaan vissen in de vrije natuur. Toen ik ging verhuizen naar een zogenaamde ‘hobbykamer woning’ was ik de koning te rijk. Ik bouwde mijn eigen bruine kroeg in deze kamer. Het werd een uitvalsbasis voor mijn voetbalvrienden. Heel wat verjaardagen werden hier gehouden. Functioneel lelijk is ook mooi, vond ik toen. De buurt holde snel achteruit. En toen er bij ons op de brink een paard door een voordeur ging om in de tuin te stallen werd het te dol. En wederom een verhuizing volgde. Op de dag van de verhuizing werd het mijn vader allemaal teveel. Zijn eerste hartaanval diende zich aan. Ik heb toen samen met een vriend de verhuizing geregeld. Naar ons volgende huis in een échte sfeervolle volksbuurt. Daar waar noaberschap nog telt. Mooi is wat anders, maar eerlijk is eerlijk, het gaf wel een soort van geborgenheid. Jammer dat ik maar twee jaar heb kunnen wonen in dit huis. Ik was toe aan een stukkie zelfstandigheid en ging wonen op een flat. Op vier hoog met vrij uitzicht. Lang leve de vrijheid was dit. Vier jaar veel lol met vrienden en vriendinnen. Twee keer in de week kaarten met een pilsje onder handbereik. In slaap vallen op een te kleine bank. Midden in de nacht wakker worden door een enorm stijve nek. Wat mij overkomt gebeurt ook met anderen, denk ik. Het is al lang aangetoond dat industriële hoogbouw leidt tot vervreemding, criminaliteit, alcoholmisbruik, zelfmoord et cetera. Waarom wordt er zo gebouwd dat mensen er naar van worden? Oude steden en landschappen zijn of organisch gegroeid of doordacht aangelegd. Daar is pas in de industriële revolutie een eind aan gekomen. Als je een spoorlijn of een snelweg door een landschap legt ontstaan er twee gebieden die ieder een eigen ontwikkeling gaan doormaken.

Zo is de wereld gefragmenteerd geraakt, vergruizeld in lelijke brokjes. We kunnen wel proberen om het weer aan elkaar te breien maar zolang we niet terug gaan naar de basis zal alles mislukken. Daarom is mijn voorstel: maak de wereld weer mooi! Neem er twee eeuwen de tijd voor. We hebben ook twee honderd jaar nodig gehad om de boel te verpesten. De natuur hebben we vernietigd. Laten we er daarom met z’n allen een kunstwerk van maken. Geen vervuilde, kale boel, maar een feest voor het oog van onze nazaten. Ik woon overigens al weer bijna twintig jaar in een vooroorlogse erkerwoning in die volksbuurt waar ik kort met mijn ouders heb gewoond.

Eric Rozema